Otomobillerde Kullanılan Fren Çeşitleri

[ETC]

Otomobillerde Kullanılan Fren Çeşitleri

· Mekanik Frenler (El Freni): Park yapıldığında aracın tespiti için kullanılır. Mekanik olarak çalışır, genelde aracın arka tekerleklerine kumanda eder. Duran aracı sabitleştirir.
· Sıvı (Hidrolik – Westinghouse) Frenler: Araçlarda seyir esnasında kullanılır, aracın tüm tekerleklerini kumanda eder. Fren pedalına basıldığında merkez pompasındaki hidrolik yağı, tatbik edilen kuvveti tekerlek silindirlerine iletir. Tekerlek silindirlerinin içerisinde bulunan pistonlar açılarak fren balatalarını kampanaya temas ettirerek aracın durmasını sağlarlar. Diski fren sisteminde balatalar ve disk yüzeti daha kolay soğur. Kampana ve disk yüzeyleri bozulursa ayak frene basıldığında , fren pedalında titreme olur.
· Egzoz Freni: Egzoz Manifoldu içerisinde bulunan bir klapa kapanarak, egzoz gazlarının dışarı çıkışı önlenir ve biriken gazlar motoru frenler, dolayısıyla ayak freni daha az kullanılmış olur.
· Haval Frenler: Bu fren sisteminde hareket iletimi için sıvı yerine hava kullanıldığından, havalı fren denilmektedir. Basınçlı hava kullanılmak suretiyle frenleme sağlanır. Daha ziyade kamyon, çekici ve otobüs gibi araçlarda kullanılır. Sistem aşağıdaki parçalardan meydana gelir.

-Hava kompresörü,
-Hava Depoları,
-Regülâtör.

İlk çalışma esnasında basınç yükselinceye kadar araçlar hareket ettirilemez.
· Araç Frenlerindeki Güvenlik Sistemleri

ABS Sistemi (Anti – Blokaj Sistem) Avantajları:

-Aracın direksiyon hakimiyetini kolaylaştırır.
-Yol ve hava şartlarına göre, aracın yol üzerinde kaymasını önler.
ASR Sisitemi (Anti Patinaj Sistem) Avantajları;

-Aracın savrulmasını önler.
-Sağ ve Sol tekerin dönüşünü ayarladığı için, güvenli sürüş ve duruş sağlar.

Fren Sisteminin Bakımı ve Basit Arızaları:

· Fren Tutmamasının Nedenleri:

-Sistemde fren hidroliği yok veya azdır,
-Boru ve bağlantılarda kaçak vardır,
-Balatalar aşınmıştır,
-Fren sisteminde hava vardır,
-Balatalar yağlanmıştır,
-Balatalar ve fren sistemi aşırı ısınmıştır.

· Fren Ayarlarının Yapılmasının Nedenleri:

-Fren yapılınca aracın sağa – sola kaymasını önlemek için,
-Balata ve kampanaların birbirine sürtünmesini önlemek için,
-Fren ayarları sıkı ise kampanalar ısınır, fren tutmaz.

· El Freninin Soğuk Havada Çekili Bırakılmasının Zararları: Don tehlikesi olan günlerde el freni çekili kalırsa, balatalar kampanaya yapışır ve donar. Araç çalıştırıldığında hareket etmez. Soğuk havalarda el freni çekili halde park edilmemelidir.
· El Freni Çekili İken Aracın Hareket Ettirilmemesinin Sakıncası:

-Araç harekete geçmekte zorlanır,
-Balatalar ısınır ve aşınır,
-Frenler tutmaz, kampanalar ısınır.

· Araç Hareket Halindeyken Motorun Stop Ettirilmesinin Sakıncaları:

-Vakum yardımlı (Hidrovak) fren sisteminde motor çalışmazsa frenler tutmaz.

· Havalı Fren Sistemin Kışlık Bakımı:

-Bu sisteme sahip olan araçlarda kışın donmaması için sistemde alkol kullanılır.
-Günlük bakımlarda hava tanklarında oluşan su tahliye edilir.

· Hava Frenli Araçta Hava Basıncının Düşmesinin Sebepleri:

-Fren boru ve rekor bağlantılarında kaçak vardır.
-Kompresör hava üretmiyordur.

· Hava Frenli Araçta Hava Basıncı Yoksa Araç Hareket Ettirilmemeli: Motor çalışırken hava basıncı düşmüş ise, araç hareket ettirilmez. Hareket halinde ise araç durdurulup arıza giderilmelidir. Hava basınç göstergesi devamlı gözlenmelidir.

CaylaK