4 (Dört) Zamanlı Motorlarda Ateşleme Sistemi

[ETC]

4 (Dört) Zamanlı Motorlarda Ateşleme Sistemi

· Görevi: Benzinli motorlarda yanma odasına sıkıştırılmış bulunan yakıt – hava karışımının kıvılcımla yanmasını sağlar.
· Parçaları: Akümülatör, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör platin, kondansatör, tevzi makarası ve buji ve buji kablolarından oluşur.

1. Akümülatör (Batarya): Elektrik enerjisini kimyasal enerjiye çevirerek depo eden ve gerektiğinde kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek elektrik ihtiyacını karşılayan üreteçtir.

Görevleri;

a. Marş motorunun çalışması için gereken elektriği vermek
b. Işık ve özel alıcıları çalıştırmak,

Motorlu taşıtlarda marş motoru, ateşleme sistemi, aydınlatma sistemi, şarj sistemlerinin elektrik ihtiyacını karşıladığı gibi, korna, klima, silecekler, radyo-teyp vb. gibi çeşitli alıcılarında elektrik ihtiyacını karşılar.

Akümülatörün Kısımları:
Akümülatör kutusu, elemanlar, elektrolit, akü kutup başları,

· Akümülatör kutusu: Asitten etkilenmeyen sert plastikten yapılır.
· Elemanlar Pozitif (+) ve Negatif (-): Plakalarla yalıtkanlar (Seperatör) dan oluşur.
· Elektrolit: Sav su ve asit karışımından oluşan sıvıdır.
· Akü kutup başları: Akünün üzerinde kurşundan yapılmış pozitif (+) ve negatif (-) kutup başları vardır. Pozitif (+) kutup başı daha kalın ve hafif kahverengimsi renktedir.

2. Kontak Anahtarı: Döndürme hareketi ile devreyi açma – kapama (kesme) özelliği olan elektrikli anahtardır.

3. Endüksiyon Bobini: Akünün 12V gerilimini 15 – 25 bin volta yükselten devre elemanıdır.

4. Distribütör: İçerisinde platin, kondansatör ve tevzi makarası bulunan devre elamanıdır.

Görevi: Endüksiyon bobininde oluşan yüksek gerilimi (15 – 25 bin volt) ateşleme sırasına göre bujilere gönderir.

• Platin: Açılıp kapanmak suretiyle bobinde yüksek gerilimin oluşmasına yardımcı olur.
• Kondansatör: Platinler açılıp kapandığında geçici olarak elektrik akımını depo ederek platinlerin meme yapmasını önler.
• Tevzi makarası: Yüksek voltajın ateşleme sırasına göre bujilere dağıtılmasını sağlar.

5. Bujiler: Distribütörden gelen yüksek voltaj ile sıkıştırılmış bulunan benzin hava karışımını ateşler.
Ateşleme Sisteminin Çalışması

Kontak açılıp marşa basıldığında aküden gelen 12 voltluk akım platinlerde devresini tamamlar. Platinlerin açılmasıyla endüksiyon bobininde yüksek gerilim (15-25 bin volt oluşur.) oluşan yüksek gerilim bobin kulesindeki kablodan distribütöre gelir. Buradan tevzi makarasının yardımıyla ateşleme sırasına göre bujilere gönderilir ve benzin hava karışımı ateşlenmiş olur.

Elektronik Ateşleme Sisteminin Tanıtımı

Elektronik ateşleme sisteminde distribütör ve endüksiyon bobininde bazı yapısal değişiklikler söz konusudur. Bu sistemde platin yoktur.

Faydaları:
-Plâtin ayarına gerek yoktur.
-Yanma tam sağlandığından hava kirlenmesi daha az olur.
-Yüksek devirlerde motor daha verimli çalışır.
-Tekleme ihtimali ortadan kalkar.
-Bujilerin ömürleri uzar.

Akümülatörün Bakımı ve Basit Arızaları

• Elektrolit Seviyesinin Kontrolü: Elektrolit seviyesi plakaların 1 cm üzerinde olacak şekilde ayarlanmalıdır. Bu işlem bütün elemanlarda kapaklar açılarak kontrol edilmelidir.
• Eleman Kapakları Gaz Çıkış Deliklerinin Kontrolü: Eleman kapaklarında mevcut olan gaz çıkış deliklerinin açık olmasına dikkat edilmelidir.
• Kutup Başlarının Temizlenmesi: Kutup başları temiz olmalıdır. Oksitlenmişse ılık sodalı su ile temizlenmelidir. Kurulandıktan sonra kutup başları yerlerine sıkıca takılmalıdır.
• Akümülatörün Üstünün Temizlenmesi: Akümülatörün üzerinde, tozlara, pisliğe ve oksitlenmeye müsaade edilmemelidir. Sık sık temizlenmeli, aksi halde pislikler akü ile şase arasında kısa devre oluşturarak akünün boşalmasına neden olacaktır.
• Alternatörlü Tip Araçlarda Elektrik Kaynağı Yapılırken Dikkat Edilecek Hususlar: Elektrik kaynağı ile yapılacak onarım ve tamiratlarda akü kutup başlarının sökülmesi gerekir. Aksi halde şarj dinamosu içerisinde bulunan diyotlar bozularak devre dışı kalırlar.
• Akümülatörün Araca Bağlanmasının Sakıncası: Akünün araca ters bağlanmasından dolayı şarj dinamosunun diyotları ve konjektör arızalanacaktır.
• Kutup Başlarının Tespiti: Fabrikasyon olarak (+) kutupta kırmızı, (-) kutupta mavi başlıklar vardır. Bunlar yoksa (+) kutup (-) kutba göre daha kalın ve hafif kahverengidir.
• Akümülatörün Başka Bir Akü İle Takviye Edilmesi: Akümülatörden diğer bir akümülatöre takviye esnasında aynı kutuplar birbiriyle irtibatlandırılmalıdır. Yani (+) kutup (+) ya, (-) kutup (-) ye bağlanmalıdır. Her iki akünününde aynı voltta olmasına dikkat edilmelidir.
• Kışın Akünün Donmaması İçin Akınacak Tedbirler: Kışın akümülatörün donmaması için tam şarj edilerek bekletilmesi gerekir.

Motor Çalışmazken Kontak Anahtarının Ateşleme Durumunda Açık Bırakılmasının Sakıncası

Çalışmayan bir motorda kontak anahtarının ateşleme konumunda bırakılmasından dolayı endüksiyon bobini ve platini yanar. Bundan dolayı motor çalışmazken kontak kapalı tutulmalıdır.

Distribütör

• Plâtin Memesinin Temizlenmesi: Plâtin meme yapmışsa sıfır zımpara kağıdı ile temizlenmeli ve tekrar ayar edilmelidir.
• Plâtin, Avans ve Buji Ayarlarının Aracın Kullanma Kılavuzuna Uygunluğunun Sağlanması: Aracınızın bakım ve kullanma kitabındaki tavsiyelere göre süresi veya km’si dolduğunda plâtin, avans ve buji ayarları gözden geçirilmelidir. Avans ve plâtin ayarı bozuk araçlarda motor tekler, yakıt sarfiyatı artar.
• Yakıt Tasarrufuna Etki Eden Ayarlar: Motorlarda avans, plâtin ve buji tırnak aralık ayarlarının katalog değerlerinde olması temin edilmelidir. Yukarıda saydığımız ayarlar yanlış ise araçlar tekler, fazla yakıt tüketir. Egzoz gazı koyu siyah renkte çıkmaya başlar. Bu ayarlarla birlikte subap ayarlarını da yaptırmak gerekmektedir.
• Ateşleme Sistemi Islandığı Zaman Yapılacak İşlemler: Kontak anahtarı kapatılır, distribütör kapağı açılır, temiz kuru bir kâğıt veya bezle silinir. Islatılmadan tekrar yerine takılır.
• Aracın Kullanma Kılavuzuna Göre Belirli Km. Dolduğunda Plâtin ve Bujinin Değiştirilmesi: Her çalışan parçada olduğu gibi motorlardaki plâtin ve bujilerinde birer ömürleri vardur. Bunların kataloglarında tavsiye edilen km.lerde değiştirilmeleri gerekmektedir. Değişmeyen plâtin ve bujiler görevlerini tam yapamazlar.
• Bujilerde Kıvılcım Kontrolünün Yapılması: Motorunuzun teklemeden düzenli bir şekilde çalışabilmesi için buji tırnak aralarının ayarlanması, zaman zaman da bu aralıkların kontrolü gerekir. Buji tırnak açıklığı; kıvılcımın ısınma ve ateşlemeye olan etkisini gösterir. Buji tırnak aralıkları fabrikanın istediği ölçülerde olmalıdır.

Buradan alıntı olduğunu belirtiniz.